Tự làm Đồng Hồ Mặt Trời

Cấu tạo đồng hồ Mặt Trời.</span>
1- Loại xích đạo:

Cấu tạo là 1 đĩa tròn ở tâm có 1 cọc nhọn vuông góc.
Đĩa khắc các vạch thể hiện giờ, 15 độ là 1 vạch 1 vòng tròn 360 độ là 24 vạch giờ. Khắc vạch ở cả hai bên mặt đĩa.

15 độ là 1 h thế còn phút và giây ? dễ quá mà phải không !

Beijing_sundial.jpg


Đồng hồ Mtr ở Tử cấm thành - TQ
equatorial_sundial_template.gif


<span style="color:Red">
Làm như thế nào ?


- Dựng đĩa tròn nghiêng về hướng bắc tạo thành góc tù ở phía bắc và góc nhọn ở phía nam. Góc nhọn ở phía nam của mặt phẳng đĩa và mặt đất hay là góc giữa cọc và mặt đất phải bằng chính vĩ độ địa lý của bạn. Vạch 12 giờ phải ở gần mặt đất nhất.
- Bạn cần có 1 cái la bàn để chỉnh sao cho hướng của cọc chính là hướng của kim la bàn.
Thực tế như đã biết hướng bắc của la bàn lệch khoảng 1 độ so với hướng bắc thực, nhưng không là vấn đề lớn. Như vậy nếu chỉnh đúng hướng thì cọc sẽ chỉ đúng sao bắc cực. (các bạn có thể dùng kim khâu và nam châm để làm la bàn, ai chưa biết hỏi lại nhé !).

Sử dụng ra sao ?

Chỉ cần trời không mây là dùng được rồi ! Bóng nắng chỉ vào vạch nào là giờ là nó đó.
equatorial_sundial.gif


Từ xuân phân đến hạ chí bóng sẽ ở mặt đĩa phía Bắc. còn thu phân đến đông chí bóng ở mặt đĩa phía nam.

Khi cọc ở giữa quá to chúng ta sẽ hiểu chỉnh lại xác định chỉ sử dụng bóng nắng ở rìa cọc
equatorial_sundial_offset.gif


3d_equatorial_sundial_shadow.jpg



Các bạn đọc thêm về kiểu đồng hồ này
http://www.mysundial.ca/tsp/equatorial_sundial.html

(nguồn: www.vietastro.org)
 
2- Kiểu chân trời - đặt đĩa nằm ngang</span>

sundial_garden.jpg


Đặt cái đĩa bằng đá to như ở Tử cấm thành lỡ đó đổ thì chắc chết người và dựng lên chắc cũng vất vả.

Vậy chi bằng làm theo cách này ! Đây cũng chính là cách đã hướng dẫn trong các clip phim cần dịch phụ đề (các bạn xem thêm ở mục các dự án nhỏ).

Vậy chỉ cần ta làm 1/2 vòng tròn chia thành 12 vạch đều nhau để trên mặt đất ? Đời đâu có đơn giản vậy! Khi ở trên mặt đất mỗi giờ bóng của cọc sẽ đi được một khoảng không đều nhau. Ta phải tính toán chia vạch một chút.
numbers.jpg


Cách làm

Lấy nửa cung tròn, đường trung trực của đường kính là chỉ 12 giờ và đặt cung này sao cho vạch 12 hướng về đúng hướng bắc (dùng la bàn thôi). ở giữa tâm là một que sao cho góc của que và mặt đất chính là vĩ độ của bạn (như ở đồng hồ kiểu xích đạo).
sundial_compass.jpg


<span style="color:Red">Vấn đề là sao để chia các vạch giờ


Công thức này ở đâu mà có ? Ta bàn sau nhé !

a9ad3d11c83c49221e405d6b5800e291.png


t là độ lệch giờ cần tính và 12 h trưa- vạch thẳng về hướng bắc . Ví dụ 10h là t=2, 14h ->t=2.
λ là vĩ độ của bạn cứ làm tròn đi vì sai số rất nhỏ , TPHCM là 10 độ , Hà nội là 21 độ ...
θ là góc lệch giữa vạch 12 h và vạch giờ cần tìm.

Sau khi đã khắc vạch và để đồng hồ đúng vị trí các bạn có thể nhìn bóng nắng để xem giờ rồi.

<div class='quotetop'>QUOTE </div>
+ Dành cho những người lười tính toán :
http://www.sundials.uklinux.net/hd_calc.htm
các bạn chỉ cần nhập vĩ độ vào trang web sẽ xác định góc dùm. Có điều do[/b]

Xem thêm hướng dẫn về mô hình này tại
http://hilaroad.com/camp/projects/sundial/sundial.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Sundial

(nguồn: www.vietastro.org)
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Bà này, ngày xưa kiếm đau ra đồng hồ pin :)) , đồng hồ tự động hay đồng hồ con lắc =)) . Nói thẳng là cái thời chỉ có đồng hồ mặt trời thì trời tối sao biết h. Chắc là đi ngủ hết =))
 

Kumiho

Never die
chắc tới tối người ta dùng đồng hồ cát canh. sáng làm biếng dựng lên dưng xuống nên koi đồng hồ mặt trời. tối ko có TV, máy tính, wỡn ko bít làm j` thì xài đồng hồ cát :-"
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Sec, đồng hồ nước hả, nhà tớ cũng có 1 cái nè =)) .

Uhm đồng hồ mặt trăng nghe cũng dc vì thời đó buổi tối trăng sẽ rất là sáng, có thể soi rọi đường đi, ko như thời bây giờ, ánh đèn điện làm át mất ánh sáng của trăng. Nhưng có điều đâu phải lúc nào cũng có trăng.
Người TQ tui thấy còn có 1 loại đồng hồ dùng nước, nhỏ giọt từ từ làm cho cây thước có vạch chia nâng lên từ từ.
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Thì đó, ko có trăng thì nó vô tác dụng.

Để nghiên cứu cái đồng hồ bằng nước của người Trug Quốc làm thử coi :)) .

Mà còn có 1 cái đống hồ dựa trên nguyên lý con lắc đơn và trái đất quay quanh trục của nó nữa >:)
 
@Kumiho: ^^..Thiệt chứ sao hông..^^ Đểm 30 thì chỉ có nc..cả nhà cùng mò để bít h...
@TrungDegiay: ^^...Cái dựa vào trc quay trái đất...Tui chưa nghe bao giờ...còn cái = nước thì uki thui...Mình canh theo fút..^^
 

Kumiho

Never die
zậy lỡ canh theo fút mà muốn bít h tính sao >"< canh 60p là 1h lỡ wên mấy lần 60p roài bít tính mần sao >"<
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Chài, bà thấy cái đồng hồ nước của người TQ chưa bà. thấy nó có biết bao nhiêu là tầng ko. khi tầng đầu hết nước thì sẽ đổ nước vào. Nhưng có điều ko hiểu chỗ này là làm như vậy, nếu tầng đầu đầy nước thì trọng lực sẽ làm cho nước tầng đầu nhỏ giọt nhanh hơn các tầng dưới, như vậy thì làm sao mà chính xác dc, chắc phải có cái gì đó để ngăn chặn việc này :-? .
 

Kumiho

Never die
tui chưa thấy cái đồng hồ nước nó ra mần sao hết á. vấn đề ông đặt ra chắc là nó sẽ giải quyết bằng cách cho đường đi của cái tầng trên bự hơn tầng dưới để nước rớt xuống nhanh hơn chăng :-?
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Ko rõ, nhưng theo tui thấy trong phim nó làm thì hình như kích thước, độ rộng của bình nước và ống nhỏ giọt hoàn toàn đồng nhất :-?
 

Kumiho

Never die
zị chắc hùi đó người ta chưa tính toán dc tới trọng lực. thời gian ở những tiếng đầu tiên sẽ chậm hơn những tiếng sau 1 tí :-?
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Uhm chắc thời đó Newton chưa ra đời nên chưa có thể làm đồng hồ 1 cách chính xác dc :-? .
Cái đồng hồ này đã có từ thời sơ khai của Trung Quốc, đến các đời sâu xa như Thương, Chu, hình như tồn tại đến cả đời Minh :-? thì có đồng hồ phuơng Tây thì phải :-? .
 

Kumiho

Never die
cái đồng hồ nước ông nói á, có bự hôk? sao tui chưa thấy nó zậy. tui nhớ tui koi film chưởng dữ lúm mà T_T
 

nguyen_thanh3007

I am BTX Prime
Staff member
Chài, nó ko bự lắm. Bà coi phim chưởng hoài mà ko thấy ah :-?.
Hay lên mạng coi Đắc Kỷ Trụ Vương đi, khúc Trụ Vương chờ dc sủng ái Đắc Kỷ ấy, có.
Cái đồng hồ đó màu xanh lá cây, có tư 4-5 tầng, nhỏ giọt từ tầng trên xuống, tầng cuối cùng có 1 thước đo, nổi lên chắc là do cái phao :-? .
 
Um..thực ra đồng hồ nước khá dễ làm..đầu tên là sẽ tính làm sao để 1 giọt rơi ra trong 1s để 1 phút có 60 giọt, và với khôi lượng 60 giot đó sẽ làm nghiêng và đổ hết nước xuống 1 cái máng tính giờ. và cứ 60 lần đổ vậy thì cái máng h sẽ đổ hết nước ra, nghiêng xuống làm ắn răng của kim giờ nhích 1 vạch..^^
 
Top